ataturk ve mandacilik2 1

11 Kasım’da ne oldu?

Bugün 10 Kasım.

Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümünün 83’üncü yıldönümü.

Onu bir kez daha…

Rahmet, minnet ve şükranla anıyoruz.

Yokluğunu halen ve çok daha yakıcı olarak hissediyoruz.

O’nun izinden kat edebildiğimiz yolu…

Bahriye Üçok Hoca’nın tabiriyle ‘bir arpa boyu’ olarak görüyoruz.

Keşke bugün koyduğu hedeflere daha yakın bir ülke olabilseydik.

Keşke çağdaş ve tam bağımsız bir ülke olarak bayrağımızı dalgalandırabilseydik.

Umarım başarırız.

*** *** ***

Bugün…

10 Kasım’ı anlatacağız…

Atamızı anacağız…

Ama ben… Bugün biraz da…

Bugün 11 Kasım’ı anlatmak istiyorum.

Atatürk’ün ölümünden sonraki gün neler oldu?

*** *** ***

Uzun yıllar fısıltı gazetesinde Atatürk’ün aslında 9 Kasım’da öldüğü ancak ölümünün 10 Kasım’da duyurulduğu yazıldı.

Elbette bu doğru değildi.

Ulu Önder, son nefesini 10 Kasım’da saat 9.05 te vermişti.

Ama yıllar yılı fısıldanıp duran bu haberin asparagas da olsa bir çıkış sebebi vardı.

Atatürk’ün komaya girdiği 8 Kasım’dan sonra devletin içinde önemli bir tartışma yaşanmıştı…

Yeni cumhurbaşkanı kim olacak?

Bu soru Atatürk’ün hastalandığı günden beri gizliden gizliye sorulan bir soruydu.

Çünkü Atatürk’ün hastalandığı haberi yayılırsa, bu yeni yeni ayağa kalkmaya çalışan Türk Devleti için kaos anlamına gelebilirdi.

*** *** ***

İşte Atatürk ünlü “Beni Türk hekimlerine emanet ediniz” sözünü bu aralıkta söylemişti.

Elbette tedavisinin Türk hekimleri tarafından yapılmasını istiyordu.

Ama bir yandan da yabancı doktorların hastalığını öğrenmelerini ve bilgiyi yurt dışına taşımalarını istemiyordu.

O yüzden Türk hekimlerini istemişti.

*** *** ***

Peki hastalığının gün be gün arttığı son bir yılda, halefini işaret etmiş miydi?

Hayır.

1937’deki ünlü tren yolculuğundan sonra İsmet Paşa’yla yollarını ayırmıştı.

İsmet İnönü başbakanlıktan istifa etmiş ve tabiri caizse köşesine çekilmişti.

Tarih araştırıcıları 1938 yılında İsmet Paşa’nın izine rastlayamazlar.

Ne gazetelerde doğru düzgün bir demeç… Ne hatıralarda İsmet Paşa’ya dair bir anı… ‘İkinci Adam’ o yıl adeta yok gibidir.

Hatta biraz daha ileri gidelim… Atatürk’ün yakın çevresi olarak son yılına damga vuran ekibin hedefinde İsmet Paşa vardır.

İsmet Paşa’ya Washington Büyükelçiliği teklif edilmesi düşünülür.

İsmet Paşa sert bir şekilde reddeder.

*** *** ***

Artık direksiyonda Celal Bayar vardır.

Hasan Rıza Soyak, Atatürk’ün özel kalemidir.

İsmet Paşa’ya Recep Zühtü’nün suikast yapacağı lafı yayılır.

İsmet Paşa, son bir yılında Atatürk’le hiç görüştürülmez.

İşte böyle bir ortam sürerken ulu önderin durumu ağırlaşır.

Ve 10 Kasım’da gözlerini kapar.

İşte o andan yani saat 9.05 den tam 25.5 saat sonra…

Yani 11 Kasım sabah saat 11.00’de cumhurbaşkanlığı seçimine geçilir.

*** *** ***

Çok ilginç değil mi?

Jet hızıyla cumhurbaşkanlığı seçimi…

Kaosa, dedikoduya, tartışmaya mahal vermemek için hemen hareket edildi.

Seçime 399 vekilin 349’u katıldı.

50 milletvekili seçime iştirak etmedi.

Seçime katılan 349 üyenin 348’nin oyunu alan İsmet Paşa, cumhurbaşkanlığına seçildi.

Son bir yıl ortalıkta olmayan, hiçbir gücü kalmadığı söylenen İsmet İnönü, Atatürk’ün

ölümünden tam 25.5 saat sonra cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturmuştu.

*** *** ***

Nasıl oldu bugün bile halen gizemini koruyan bir konudur.

Kimi tarihçiler Mareşal Fevzi Çakmak’ın ağırlığını koyduğunu kimileri ise Başbakan Celal Bayar’ın kerhen onay verdiğini söylüyorlar.

Öyle veya böyle.

Büyük kurtarıcının ölümünden sonraki gün hiçbir çatışmaya ve kaosa sebep vermeden yeni cumhurbaşkanını uzlaşıyla seçmeyi başardılar.

Bu da büyük Atatürk’ün kurduğu Cumhuriyet’in bir başarısıydı.

Dünya basını Atatürk’ün ölümünü daha duyurmadan yeni cumhurbaşkanı seçildiğinin haberini aldılar.

*** *** ***

Ha bu arada…

Yazıyı bağlamadan… İki küçük bilgiyi paylaşayım.

İlki…

İsmet İnönü’nün Defterleri vardır. 1919 ile 1973 arasında günlük gibi tuttuğu notlardan oluşur.

Gün be gün her şeyi not almıştır. Yapı Kredi Yayınları… 2 Cilt…

“Erdal’a diş ilacı alınacak… İngiliz elçisiyle yemek. Ömer’e matematik çalıştırılacak…”

Böyle kısa notlar…

Defterler’de sadece 1 yıl yoktur.

1938 !

Bana ilginç gelir hep…

*** *** ***

Bir de

Seçime katılan 349 vekilden 1 ret oyu vereni merak etmiş olabilirsiniz.

Söyleyeyim.

Celal Bayar!

Gürkan HACIR - 10 Kasım 2021

Son Yazılar