sinan guzeltan 

Mısır dış politikada Asya’ya açıldı!

Mısır’ın önde gelen uluslararası ilişkiler uzmanlarından, emekli büyükelçi Dr. El Sayed

Shalaby ile Ortadoğu’daki son gelişmeleri konuştuk.

Mısır’ın Washington Büyükelçiliği’nde uzun süre görev yapan Dr. Shalaby, Aydınlık’ın Ankara-Kahire ilişkileri, Sünni Cephe tartışmaları, Yemen’e müdahale ve Mısır-ABD ilişkileri üzerine sorularını Kahire’deki ofisinde yanıtladı.

sinan guzaltan el sayed shalaby

Sinan GÜZALTAN >>> Yemen’de Suudi müdahalesine destek veren Türkiye ve Mısır yakınlaşıyor mu?

El Sayed Shalaby >>> Mısır’da yakın zamana kadar Türk mallarının girmediği, Türk dizilerinin izlenmediği ev kalmamıştı. TRT Arapça yayına başladığında Kahire’deki Türk Büyükelçiliği’ne bir kutlama mesajı gönderdim. Önemli bir adımdı. Fakat 30 milyon insan, Müslüman Kardeşlere karşı sokağa döküldüğüne, Erdoğan, Mısır halkının seçimine ve devrimine karşı dostane bir tavır almayı reddetti. Eğer Cumhurbaşkanı Erdoğan, Müslüman Kardeşler’e verdiği desteği sonlandırır ve Mısır halkının seçimine saygı gösterirse barış mümkün.

SUUDİ-İRAN ÇATIŞMASININ NEDENİ STRATEJİK!

Sinan GÜZALTAN >>> Suudilerin çabasının altında İran’a karşı Sünni bir blok kurma hedefi mi yatıyor?

El Sayed Shalaby >>> Riyad ve Tahran arasında bir çatışma olduğu gerçek... Suudilerin çekincelerini anlayabiliyoruz. Suudi-İran anlaşmazlığının altında, Şii-Sünni çatışmasından çok jeostratejik nedenler yatmaktadır. Riyad, İran’ın Arap ülkelerinin, özellikle de Körfez ülkelerinin içişlerine karşımasından tedirgin.

Sinan GÜZALTAN >>> Arap ülkeleri ve İran arasında üstü kapalı bir savaş mı sürüyor?

El Sayed Shalaby >>> İran, bölgede dini saiklerden çok Fars milliyetçiliğini göz önünde bulunduran adımlar atıyor. Şii gruplara verilen desteğin altında İran’ın milli çıkarları yatmakta. Bölgede artan İran etkisinin, Suudileri, özellikle Körfez üzerinden rahatsız ettiği ise bir başka gerçek... Fakat Yemen’e müdahaleyi bu çatışmanın bir parçası olarak değerlendirmek mümkün değil. Yemen, Suudiler ve Mısır açısından stratejik öneme sahip bir ülke. Mısır, Yemen’de, İran’la mücadele etmek için değil fakat milli çıkarlarını korumak adına Suudi müdahalesine destek verdi.

Sinan GÜZALTAN >>> Yemen’de kara müdahalesi tartışılıyor... Sizce olası mı?

El Sayed Shalaby >>> Suudi öncülüğündeki koalisyonun düzenlediği “Kararlılık Fırtınası” operasyonu bir gereklilikti. Husiler, meşru hükümete saldırdı. Yemen’i kaosa sürüklediler ve ülkeyi bölmek istediler. Bölge güvenliğini tehdit ettiler. Mısır, hava ve deniz kuvvetleriyle bu müdahaleye destek verdi fakat asker göndermedi. Eğer durum gerektirirse, Yemen’e askeri müdahale beklenebilir.

ASKER GÖNDERMEME KARARI TAKTİKSEL!

Sinan GÜZALTAN >>> Mısır neden asker göndermeyi reddetti?

El Sayed Shalaby >>> Mısır’ın asker göndermeme kararı, stratejik bir seçim olarak değerlendirilebilir. Yemen’de Husiler düzenli bir orduya sahip değil. Gerilla taktikleri kullanıyorlar. Dolayısıyla düzenli ordu göndermek askeri olarak doğru değil.

Sinan GÜZALTAN >>> İran ve ABD anlaşması... Arap dünyasını ABD’den uzaklaştırıyor mu?

El Sayed Shalaby >>> Önümüzdeki günlerde Camp David’de düzenlenecek olan ABD-Körfez ülkeleri zirvesi dikkatle takip edilmeli. Belirleyici olabilir.

Sinan GÜZALTAN >>> Yemen’de Mısır, Suudileri destekleyen bir tavır aldı. Fakat Suriye konusunda Kahire, Beşar Esad’ın da dahil olduğu siyasi bir çözümü savunurken, Suudiler terörist gruplara destek veriyor. Bu durum Suriye, Mısır ve Suudi ittifakının çatlamasına neden olabilir mi?

El Sayed Shalaby >>> Mısır’ın Suriye’de, dış müdahaleye karşı duran, Suriye’nin toprak bütünlüğüne zarar vermeyecek siyasi bir çözümden yana. Yöneticisi olduğum Egyptian Council For Foreign Affairs, Suriyeli “ılımlı” muhalif grupların Kahire’de düzenlediği toplantıya ev sahipliği yaptı. Toplantıyla amaçlanan, bu grupları siyasi bir çözüme yönelik olarak ortak bir plan üzerinde uzlaştırmaktı. Altını çizmekte yarar var ki, Mısır hükümeti hiçbir şekilde bu grupları yönlendirmeye çalışmadı. Biz sadece, beraber tartışabilecekleri bir ortam sunduk.

Sinan GÜZALTAN >>> Önce Kahire, sonrasında ise Moskova’da toplanan Suriye muhalefeti... Mısır ve Rusya’nın Suriye’ye yönelik ortak bir planı mı var?

El Sayed Shalaby >>> Mısır ve Rusya Dışişleri Bakanlarının karşılıklı görüş alışverişinde bulunduğu konulardan bir tanesi de Suriye krizi. Fakat iki ülkenin Suriye’de ortak bir planı olduğunu söylemek ileri bir yorum olacaktır. Moskova ile mutabık olduğumuz nokta ise, barışçıl, siyasi ve Suriye’nin toprak bütünlüğüne zarar vermeyen bir çözüm.

MISIR ÇOK KUTUPLU BİR DIŞ POLİTİKA İZLİYOR!

Sinan GÜZALTAN >>> ABD’de uzun süre görev yaptınız. Mursi’nin devrilmesi sonrası gerginleşen Mısır-ABD ilişkileri düzeliyor mu?

El Sayed Shalaby >>> ABD, Mursi’yi deviren 3 Temmuz devrimine, Mısır’a verdiği askeri ve ekonomik yardımları dondurarak tepki verdi. Fakat Mısır, ABD’nin kaybetmeyi göze alamayacağı stratejik bir öneme sahip. Yakınlaşmanın sinyalleri mevcut; önce askeri “Apaçi” helikopterleri teslim ettiler, yaklaşık 1 ay önce de dondurulan askeri yardımlar konusunda olumlu adımlar atıldı. Ayrıca F-16 savaş uçağı satışı bekleniyor.

Sinan GÜZALTAN >>> ABD neden Mısır politikasını gözden geçiriyor? Mısır’ın Rusya ve Çin’e yakınlaşması sonrası ABD, Mısır’ı kaybetmekten mi korkuyor?

El Sayed Shalaby >>> Unutmamak lazım ki, önce ABD Mısır’a verdiği desteği kesti. Sonrasında, Mısır yeni bir dış politika geliştirmeye başladı. Mısır’ı bir ülkeye bağımlı olmaktan kurtaracak “çok kutuplu” olarak isimlendirebileceğimiz bir dış politika. Yeni dış politik doktrin ile Mısır, başta Rusya ve Çin olmak üzere Asya’ya açıldı. Bu aynı zamanda bir denge politikasıdır. Kahire’nin kurduğu yeni ilişkileri, bir diğerine karşı değildir.

Sinan GÜZALTAN - 06 Mayıs 2015 - Aydınlık Kahire

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Son Yazılar

Partly cloudy

20°C

Istanbul