alexis tsipras president syriza

Komşuda AB’yi kökten sarsacak seçimler...

Yunanistan’da bugün seçimi kazanmasına kesin gözüyle bakılan radikal sol koalisyon

SYRIZA, AB’ye cepheden karşı gelecek politikalar savunuyor. Muhafazakar başbakan ise SYRIZA’yı ‘lobiye hizmet etmek’le suçluyor.

Yunanistan’da bugünkü erken seçimlerin tarihi olması bekleniyor. Avrupa Birliği’nin de heyecanla takip ettiği seçimlerde solcu SYRIZA’nın kazanmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Anketlerde haftalardır önde giden Radikal Sol Koalisyon (SYRIZA) rakipleriyle arayı fazlasıyla açtı. SYRIZA lideri Aleksis Çipras, Atina’da düzenlediği son mitingde seçmenlere “ulusun aşağılanmasına son vermeleri, kendilerini tek başına iktidara taşımaları” çağrısı yaptı. Çipras, İspanya’da benzer bir sol hareket olan “Öfkeliler”den doğan ve anketlerde en önde giden radikal solcu parti Podemos’un lideri Pablo Iglesias ile birlikte kürsüye çıktı.

Metron anketine göre SYRIZA, iktidardaki muhafazakâr Nea Dimokratia’ya(Yeni Demokrasi) 5,3 puan fark attı ve oyların yüzde 36’sını alıp tek başına iktidar olmanın eşiğinde.

AB TEDİRGİN, MERKEL TELAŞLI...

AB liderleri ve finans çevreleri ise SYRIZA’dan yana son derece kaygılı. Başta Almanya Başbakanı Angela Merkel olmak üzere, liderler kaygı içeren açıklamalar yapıyor. Önceki gün Alman Başbakanı Angela Merkel’den Yunanistan’a “Prensiplerimizin kalbinde dayanışma yatıyor. Zorluklara karşın Yunanistan’ın hikâyemizin bir parçası olarak kalmasını istiyorum” çağrısı geldi. İngiliz Financial Times’tan Alman Handelsblatt’a ekonomi yayınlarında sürekli SYRIZA’nın Avro bölgesi projesini çökerteceğine dair makaleler yayınlanıyor.

Economist Intelligence Unit’in son araştırmalarından birinde şu ifadelere yer veriliyor:

“SYRIZA bir hükümet kurabilirse, Avrupa Birliği’ne şok dalgaları gönderir ve başka yerlerde de siyasi kargaşayı tetikler. Yunanistan’da bir SYRIZA hükümeti kurulması, hem ülke içindeIhem de bölgesel olarak büyük bir istikrarsızlık unsuru yaratır. Partinin temel politikalarından birisi borçların silinmesi olduğundan, Yunanistan’ın borç aldığı uluslararası kurumlarla ilişkisinde de neredeyse kesin diyebileceğimiz bir kriz başlar.”

‘SYRIZA DRAHMİ LOBİSİNE HİZMET EDİYOR’

Yunanistan Başbakanı ve Yeni Demokrasi lideri Antonis Samaras ise SYRIZA’nın favori gösterildiği bugünkü genel seçim öncesindeki son konuşmasında SYRIZA’nın politikalarının ülkeyi Avro’dan çıkmak zorunda bırakabileceğini ve ‘drahmi lobisine’ hizmet ettiğini savundu. Samaras yıllar süren kemer sıkma önlemlerine karşın, ülke ekonomisinin canlanma işaretleri verdiğini söyledi. Bu arada SYRIZA lideri Aleksis Çipras ise partisinin Yunanistan’ın onurunu yeniden tesis edeceğini vurguladı.

Çipras Yunanistan’ın borçlarını yeniden müzakere edip uluslararası kurtarma planı uyarınca dayatılan kemer sıkma önlemlerine son vermek istiyor. Yunanistan, Uluslararası Para Fonu (IMF), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve AB’den oluşan troykanın sağladığı dev kurtarma fonları karşılığında büyük bütçe kesintileri yapmak zorunda kaldı. SYRIZA’nın seçimden zaferle çıkma olasılığı, Yunanistan’ın temerrüde düşeceği ve Avro’dan çıkacağı kaygılarını arttırdı. Yeni Demokrasi Hareketi’nin lideri Başbakan Samaras yaptığı son seçim mitinginde taraftarlarına ülkeyi ayakları üzerinde tutabilmek için “gece-gündüz” çalıştığını söyledi.

Samaras, SYRIZA’nın politikalarının ülkeyi Avro’dan çıkmak zorunda bırakabileceğini ve ‘drahmi lobisine’ hizmet ettiğini öne sürdü. Samaras ayrıca Yunanistan’ın Avrupa Merkez Bankası’nın büyük ‘piyasaya para sürme’ programından faydalanamayabileceğini savundu.

KOALİSYON İHTİMALLERİ...

Merkeze yakın PASOK, PASOK’un eski lideri Yorgo Papandreu’nun yeni kurduğu KIDISO dahil solcu partiler SYRIZA ile koalisyona hazır, ama Avro bölgesinde kalmak şartıyla... AB ile ilişkileri düzeltmeye çalışan, Avro’dan çıkma yerine borçların yeniden yapılandırılmasına odaklanan SYRIZA’nın potansiyel koalisyon ortağı olarak Potami (Nehir) Partisi görülüyor. TV sunucusu Stavros Theodorakis’in kurduğu Potami’nin yüzde 5 oyla koalisyon pazarlıklarında kilit rol oynaması bekleniyor.

SYRIZA’nın hükümet olup olmayacağı, hükümet olursa hangi politikaları yaşama geçireceği ancak zamanla görülecek. Ancak görünen o ki, SYRIZA yarattığı hem sempati hem de kaygı ile sadece Yunanistan değil, Avrupa çapında önemli bir politik aktöre dönüşmüş durumda.

SYRIZA NASIL YÜKSELDİ?

Yunanistan’da 2009 yılında yapılan genel seçimlerde, yüzde 4,6 oy alan bir sol parti ve partinin genç lideri, o dönem ülke kamuoyunda çok önemsenmemişti. Ancak sadece birkaç yıl içinde bu küçük parti, ekonomik ve siyasi krizlerle çalkalanan bir ortamda hızla büyüdü. Parti 2012 Mayıs seçimlerinde oyunu yüzde 16,8’e, 2012 Haziran seçimlerindeyse yüzde 26,9’a taşıdı. Böylece sadece Yunanistan kamuoyunda değil Avrupa’da da gözler bu sol partinin yükselişine çevrildi. Durum kıta çapında solda heyecan yarattı.

syriza aleksis tsipras

SYRIZA’nın programı!

SYRIZA’nın yükselişinde en önemli nedenin, AB-IMF kurtarma paketleri karşılığında hayata geçirilen kemer sıkma politikalarına Yunan kamuoyunda büyüyen tepki olduğu düşünülüyor. SYRIZA programının temelinde de bu kemer sıkma politikalarına ret bulunuyor. Parti, ülke borçlarının önemli bölümünün silinmesini, yardımlar için yeni müzakereleri ve sosyal hakların artırılmasını savunuyor.

Çipras’ın 15 Eylül 2014’te Selanik’te açıkladığı program, partinin hedeflerini net olarak ortaya koyuyor. Programın ana başlıkları şöyle:

- Borçların kısmen silinmesi: SYRIZA kamu borçlarının kısmen silinmesini savunuyor. Parti programında 1953’te Almanya’nın borçlarının yaklaşık yarısının silinip diğer yarısının uzun vadeli krediye çevrilmesi örneği veriliyor. Bunun Yunanistan için de yapılabileceği belirtiliyor. Parti, AB ile yeniden masaya oturarak, Avrupa’dan alınan kaynağın geri ödenmesinde faiz oranlarının görüşülmesi ve vadelerin uzatılması gerektiğini ifade ediliyor.

- Bedava elektrik: Syriza yoksulluk sınırı altında yaşayanlara elektrik ve ısınma hizmetini ücretsiz vereceğini taahhüt ediyor.

- Gıda ve kira desteği: İhtiyacı olanlara gıda ve kira yardımı yapılmasını savunuyor.

- Sağlık ve emeklilik maaşları reformu: Parti, ücretsiz sağlık hizmetini düzelteceğini, emekli maaşlarını iyileştirmek için 13 milyar avroluk bir planı devreye sokacağını belirtiyor.

- Ulaşım reformu: Yoksulluk sınırı altında yaşayan Yunanlara ve uzun süredir işsiz olanlara özel toplu taşıma kartı verilmesi öngörülüyor.

- Zenginlerin vergilendirilmesi: SYRIZA zenginlerden alınan ve son yıllarda kaldırılan bazı vergilerin geri getirilmesini, kimi yeni vergileri ve gelir vergisi alt sınırının 5 bin avrodan 12 bin avroya çıkarılmasını savunuyor.

- İstihdam programı: Yunanistan’da işsizlik oranı yüzde 25’in, gençler arasında işsizlik oranıysa yüzde 50’nin üzerinde. SYRIZA büyük bir istihdam programını devreye sokmak istiyor. Amaç 2 yıl içinde 300 bin kişiye yeni istihdam alanı yaratmak...

- Ödenemeyecek banka borçlarının silinmesi: Yurttaşların bankalara ödeyemediği borçlar silinmeli.

Aydınlık Dış Haberler Servisi - 25 Ocak 2015

Son Yazılar

Mostly cloudy

10°C

Istanbul