cokertme

Çökertme'den Çıkan Halil İşte Şimdi Öldü!

Bodrum-da disko-da gençler dans ediyorlar. Hoparlörlerden çıkan sesler her yeri kaplıyor:

Gidelim gidelim de Halil`im Çökertme`ye varalım/ Kolcular geliyor Halil`im nerelere kaçalım / Teslim olmayalım da Halil-im aman kurşun saçalım...

Tütün Rejisi'ne tütün satmayıp, İstanköy`de sattıran Bodrum çiftçilerine kaçakçılık yaparak yardımcı olan Halil Efe'nin hikâyesi idi bu türkü. Kolcular tarafından acımasızca öldürülüşü üzerine bu türkü yakılmıştı.

Kaç kişi bu türkünün anlamını merak etmiştir. Tarihimizi ve türkülerimizi bilmeyenler emperyalizmin çok hoşlanacağı yeni senaryolar yazıyorlar. Bunlardan biri de Zaman Gazetesinde 12 Temmuz 2009-da Düyun-u Umumiyeyi öven yazı idi. Kısaca yazılanları hatırlayalım:

-Sultan II. Abdülhamid.., ödenmesinde güçlük çekilen borçların tasfiyesini yine kendi kanunlarımız dairesinde çözmek üzere Düyun-u Umumiye'nin kurulmasına razı olmuştu. -Düyun-u Umumiye İdaresi'nin her türlü icraatı, mutlak olarak aleyhimize işlemiştir diye bir şey yok. Mesela bütçemizin tanzimini ve disipline edilmesini sağladığı, maliyemizin akılcılaşmasına olumlu katkıda bulunduğu nedense gözlerden kaçırılır.-

Düyun-u Umumi genel borçlar anlamına gelir. Yabancı ülkelerin gelirlerimize el koyması demektir. Bir anlamda -ben yiyemedim, gel sen ye- diye anlaşılmalıdır. Bu yabancı yönetimin idaresine tütünlerimiz de verilir ve Tütün Rejisi denilen kuruluş ortaya çıkar.

Tütün Rejisini gelin Selim Somçağ-dan dinleyelim:

En önemli gelir kaynağı olan tütün vergisinin tahsili için bir süre sonra Düyun-u Umumiyeye bağlı bir Tütün Rejisi kuruldu ve üreticinin tütününü Reji'ye satması şart koşuldu. Reji Türk köylüsünden tütünü uluslararası piyasa fiyatının dörtte birine satın alıp yüksek fiyatla ihraç ediyordu. Bu şekilde olay tütün vergisine el konmasından çıkıp resmen Türkiye'nin tütün mahsulüne el koymaya dönüştü. Köylünün kendi tüketimi için bir balya tütün ayırması dahi kaçakçılık sayıldı. Reji kendi özel güvenlik örgütünü kurdu. Tütün kolcusu denen bu kişiler atının terkisinde bir balya tütünle gördükleri bir köylüyü vurma yetkisine sahiptiler. Nitekim Batı Anadolu'da ve Canik vilâyetinde sayısız köylü kolcular tarafından öldürüldü.

(Selim Somçağ, IMF'nin İflas Planı: Yeni Düyun-u Umumiye, Cumhuriyet Bilim ve Teknik Eki, 26 Ekim 2002, http://www.selimsomcag.org/tr/articles.asp-ID=55)

42 yıl süren Reji İdaresi boyunca kaçakçı, kolcu ve zabıtadan ölenlerinin sayısının 20 bin kadar olduğu ileri sürülür. 26 Şubat 1925-de Tütün Rejisi lağvedildi. 1 Mart 1925'te Tütün Rejisi Fransızlardan devletçe satın alındı ve tüm hak ve yükümlülükleri devlete devredildi. Tekel ortaya çıktı. Şimdi ise Tekel'i de götürüp yabancı şirketlere teslim ettik. Emperyalizm tekrar öne geçti. Ama maç devam ediyor.

Tayfun ÖZKAYA - Odatv

Son Yazılar