ugur civelek

Anlayana sivrisinek saz, anlamayana...

Son on gün içinde küresel düzeyde yaşanan ekonomik ve siyasi gelişmeler, hiçbir şeyin eskisi gibi olamayacağı olağan dışı bir döneme girilmiş olabileceğini düşündürüyor.

Özellikle gelişen ekonomilerin ufku kararır iken, büyük satranç tahtası üzerindeki siyasi hamleler olabildiğince hızlanmış gibi görünüyor. Büyük çoğunluk ise ne olup bittiğini anlamakta zorlanıyor, mevcut tercihleri ile kimlere hizmet ettiğini kavrayamıyor!

KIRILGANLIK ETKİSİ...

Başta altın olmak üzere emtia fiyatlarının sert bir şekilde düşmesi, özellikle aşırı kırılgan olarak bilinen gelişen ekonomiler açısından kriz habercisi niteliğindedir. Eski alışkanlıkların yıkıcı olabilecek şekilde değişmek zorunda kalabileceği anlamındadır. Amerikan dolarının diğer paralara karşı değerlenmesindeki yavaşlık ise kısmen aldatıcı ve gerçekleri herkesi algılayabileceği şekilde ortaya çıkmasını engelleyici niteliktedir; Yunanistan konusundaki çözümsüzlüğün siyaseten ötelenerek gündemden düşürülmeye çalışılması, bu sonuçta ve riskten kaçınma eğiliminin paniğe dönüşmesini önlemekte kısmen etkili olmuş gibi görünmektedir.

Hemen yukarıda özetlemeye çalıştığımız kırılganlık tehlikesi, siyasi hamleleri de hızlandırmış olabilir! Hindistan ve Pakistan’ın Şanghay İşbirliği Örgütü’ne katılması, ABD’nin İsrail’i kızdıracak şekilde İran ile anlaşma telaşı ve Orta Doğu’da yaşanan son gelişmeleri olumsuzlaşan ekonomik beklentilerden bağımsız olarak değerlendirmek yanıltıcı sayılabilir. Urfa’nın Suruç ilçesinde yaşanan, yapan ve yaptıranların lanetlenmesi gereken terör saldırısı da bu kapsamda değerlendirilebilir! Kendi ürettiği sorunları uzlaşıya dayalı ve kalıcı bir şekilde çözemeyen eski düzen çökmeye koşuyor. Yeni düzenin en az iki kutuplu olabileceği ve geçişin kısa süreli ve sancısız olamayacağı biliniyor.

GÜÇLÜ DOLARIN ÖNEMİ!

Durumun farkında olanlar, hem kendi başlarının çaresine bakmaya çalışıyor hem de diğerlerini kendi çıkarları doğrultusunda kullanmaya çalışıyor! Çok sorunlu ve aşırı kırılgan olanları, ısmarlama tesadüfler yolu ile yönlendirmek çok da zor olmuyor; ava çıktığını sanan bu kesimler, gerçekçi olamadığı ve nefsine yenik düştüğü için av olmaktan kurtulamıyor!

Küresel düzeyde gerçekçi olabilenler, belki yeni düzende söz sahibi olacak veya en azından varlıklarını koruyabilecekler. Fakat diğerleri için aynı şeyi söylemek pek olası görünmüyor. Büyük oyun içindeki alt kademe oyunlarda figüran olmak durumunda kalanların durumu çok sıkıntılı olabilir!

Belirleyici konumdaki oyuncuların evdeki hesabı tutmaz ise, verilen sözler tutulamayabilir! Sürdürülebilir olmayan eğilimlerin ne anlama geldiğini kavradıklarında, gidenleri geri getirmek pek mümkün olamayabilir!

Orta ve uzun vade açısından doların diğer paralara karşı güçlenmesi veya başta altın olmak üzere emtia fiyatlarının gerilemesi çok da önemli bir olay değildir. Fakat gerçekçi olabilmek şartı ile kısa vade açısından hayati önemdedir: Tehlike ile fırsatı, dost ile düşmanı ayırt edebilmenize yardım eder; nereden gelip nereye gittiğinizi anlamanıza ve gerektiğinde inisiyatif kullanarak kendi geleceğinizi belirlemenize katkı yapar. Ancak olması gereken bilinç düzeyinde değilseniz, tepkisel tavırlar ile günü geçirir ve ileride sonuçlarına katlanmak durumunda kalırsınız!

Yazımızın başında, olağan dışı bir döneme girmiş olabileceğimizi belirmiştik. Bu tür dönemlerde eski bakış açısından türemiş davranışlar ile varlığınızı koruyamaz ve sürekli olarak aldatılmaktan kurtulamazsınız.

Olumsuz ekonomik gelişmeler, gerçekçi olabilenleri yeni siyasi hamleler yapmak zorunda bırakır; bu durum ekonomik ve sosyal yaşamdaki olumsuzluk dozunu artırarak istikrarsızlığı besler, gerçekçi olunabilmesini engeller. Her şey hızlanır iken ayak uyduramayanlar, savrulup atılmaktan kurtulamayabilir!

DERS ALMAK...

Nafile bir şekilde dünyanın dönmesini durdurmaya çalışmak veya koşulların size uymasını beklemek gafletine düşüyor iseniz, yaşadıklarınızdan ders almayı becerememişsiniz demektir!  

Konusu insan olan sosyal bilimler, birbiri ile ilişkilidir ve genelde iki kere iki müspet bilimlerde olduğu gibi dört etmez. Gerçeğe yaklaşmanın ödülü istikrar, uzaklaşmanın cezası ise tam aksidir. Ekonomi, siyaset, ilahiyat gibi sosyal konuların herhangi birindeki değişim, diğerlerini de oldukça güçlü bir şekilde etkiler. Bu durumun görmezden gelinmesi zaman içinde sorunları ağırlaştırır ve sürdürülebilirliği ortadan kaldırır.

Küresel düzeyde son yirmi yılda yaşanmış olanın özeti budur ve öncesine göre çok daha zorlu bir dönem bizi bekliyor olabilir.

Uğur CİVELEK - 23 Temmuz 2015 - Aydınlık

Son Yazılar