1Türkçe mi? İngilizce mi? Yoksa Türkilizce mi?

Bu küçük şehirde oldukça fazla yabancı dilde isim verilmiş iş yeri var.

Gençler arasında mecburiyet caddesi olarak bilinen Bor Caddesini bir ucundan öteki ucuna kadar gezen birinin kendisini Londra’da, New York’ta hissediyor.

Türkilizce tabelaları görebiliyor musunuz?

102.000 nüfuslu bu küçük şehirde oldukça fazla yabancı dilde isim verilmiş iş yeri var. Türkçe mi? İngilizce mi? Yoksa Türkilizce mi? Gençler arasında mecburiyet caddesi olarak bilinen Bor Caddesini bir ucundan öteki ucuna kadar gezen birinin kendisini Londra’da, New York’ta hissediyor.

2

Napolyon bir sözünde şöyle der: “Kelimelerin girebildiği yerde silah patlatmaya lüzum yoktur.” Elbette çok doğru bir söz.

Bugün ülkeleri ele geçirmek için silah kullanmaya gerçekten gerek yok. Çünkü kelimelerinizi ele geçirmek istediğiniz ülkeye sokun yeter. Böylece o ülkeyi ele geçirmek daha kolay ve daha çabuk olacaktır.

3

Türkiye’de hangi şehre giderseniz gidin yabancı kelimelerin tabelaları işgal ettiğini görürsünüz. Hatta bu yabancı dil hayranlığı ilçelere kadar nüfuz etmiştir.

Biz de bu araştırmamızda Orta Anadolu’nun şirin şehri Niğde’de bulunan iş yerlerine verilen isimler üzerinde duracağız. Niğde’de bugün birçok iş yerinin tabelasını İngilizce kelimeler süslemektedir.

102.000 nüfuslu bu küçük şehirde oldukça fazla yabancı dilde isim verilmiş iş yeri var. Gençler arasında mecburiyet caddesi olarak bilinen Bor Caddesini bir ucundan öteki ucuna kadar gezen birinin kendisini Londra’da, New York’ta hissetmemesi içten bile olmayacaktır.

*******************************************

Belediye Meclisinden Örnek Karar

Türkilizce iş yerlerine verilen adlara geçmeden önce buradan şehir yöneticilerine ilk önce sitemlerimizi daha sonra önerilerimizi sıralamak istiyoruz.

Öncelikle son yıllarda iş yeri açılırken neden Belediyeler o iş yerine verilen adın Türkçe olup olmadığına bakma ihtiyacı hissetmiyor? Açılacak iş yerine bu adın neden konulduğu sorulmuyor ve her şeyden önemlisi neden bu iş yerlerine ruhsat veriliyor?

Niğde Belediyesi Meclisi bünyesindeki Eğitim ve Kültür Komisyonu’nun Aralık ayı meclis toplantısında güdeme getirdiği Niğde’deki ticarethanelerin ve benzeri kuruluşların Türkçe isim kullanmaları, mahalle, meydan, cadde ve sokaklara da Türkçe isim verilmesi yönündeki teklifi, üzerinde görüşüldükten sonra tavsiye kararıyla 2010 yılının ilk meclis toplantısında kabul edildi.

2010 yılından itibaren açılacak işyeri adlarının Türkçe olması Niğde adına alınan en önemli karalardan biri olmuştur. Bu toplantıda alınan tavsiye kararı için Niğde Belediyesi Meclisi ile meclis bünyesinde oluşturulan Eğitim ve Kültür Komisyonu’nu kutluyoruz.

Daha önce iş yeri adını yabancı dilde koyup sonradan işin vahametini anlayıp düzelten işletmecilerimiz de yok değil.

Meselâ Niğde Bor Caddesinde Cafe Garage olan işletmenin adı daha sonra Kafe Garaj olarak düzeltilmiştir. Her ne kadar Garaj kelimesi Türkçe değilse de kullanılan ve bilinen bir kelimedir. Bu davranışından dolayı işletme sahibini kutluyoruz.

Geçenlerde Niğde’de bir iş yeri daha açıldı. İsmi… Şarküteri olması beklenirken işletme sahibi dükkânının ismini “Peynirci” koymuştur. Türkçeye karşı duyarlı davranmasından dolayı işletme sahibi tebrik ediyor, yeni açılacak iş yeri sahiplerinden de aynı duyarlılığı bekliyoruz.

4

Bazen işletmeci seçtiği kelimenin ne anlama geldiğini bile bilmeden iş yerine ad olarak koymaktan sakınmıyor. Meselâ; Necip kelimesi Türk Dil Kurumunun sözlüğünde “soylu, soyu temiz” anlamına gelir.

Şarküteri ise aynı sözlükte anlam kaymasıyla Fransızca bir kelime olup “peynir, zeytin, salam, sucuk, vb. yiyeceklerin satıldığı dükkân” olarak verilmiştir. Ancak bu sözcük Fransızcada domuz etinin satıldığı yer veya domuz kasabı anlamındadır.

Şimdi bir düşünün Necip kelimesi ile Şarküteri kelimesi nasıl tezat oluşturuyor. Ama işletmeci kelimelerin anlamlarına bile bakmadan dükkânına Necip Şarküteri koyabiliyor. Ne acı değil mi?

Niğde’nin hemen hemen tamamını kapsayan bu araştırmamız sonucunda elde ettiğimiz Türkilizce olan iş yeri adlarını mesleklere göre gruplandırıp alfabetik olarak sıraladık.

NOT: Yazının yazıldığı dönemde açık bulunan işyerlerinin ismi sıralanmıştır.

İŞTE NİĞDE’DEKİ TÜRKİZİLCE İŞ YERLERİ


Alışveriş Merkezi ve Bakkal: Elma Center, Okyanus Plaza, Stad Bakkaliyesi.

5

Berber ve Kuaför: Baymen Hairdresser, Bellisima Bayan Kuaförü, Damat Barber Shop, Ekol Erkek Kuaför Salonu, İmaj Bayan Kuaförü & Güzellik Salonu, İnter Kuaför, Kuaför Oskar, NaturEl Erkek Kuaför Salonu, One Rose Bayan Kuaför Salonu, Prestij Erkek Kuaförü, Rase Bayan Kuaförü,  Show Bayan Kuaförü, Star Erkek Kuaförü, Televole Erkek Kuaförü.

Bilgisayar: Ataman Computer Center, Casper Computer / Computer Clinic, CD Ban, Compu-L@nd Bilgisayar,  Denge Bilgisayar Computer & Elektronik, Real Fotokopi Computer.

6

Bilgisayarlı Kafeterya: Ak-Net İnternet Cafe, Altındal İnternet Cafe, Anchor İnternet Cafe, Ayışığı İnternet Cafe, Azra İnternet Cafe, Belde İnternet Cafe, Can Net İnternet Cafe, Cen-Net İnternet Cafe, Civ Civ İnternet Cafe, Damla İnternet Cafe, Edşan İnternet Cafe, En-Kay İnternet Cafe Görüntülü ve Sesli Chat, Gün Gör İnternet Cafe, Kablo.Net,  Klas İnternet Cafe, Niye kine? Öznur İnternet Cafe, Oline İneternet Cafe, Piramit İnternet Cafe, Puzzle.net, Sır Sanat Cafe, Sinerji Net Cafe, Tavla Cafe, Teras İnternet Cafe, Terminal Cafe, Yağmur İnternet Cafe, Yıldırım İnternet Cafe.

8

Cep Telefonu: Büşra İletişim Cep Clinic, Cevher Shop, Elit İletişim, Fabo İletişim, Flaş Telefon, Küçüksüslü Cep Telefonu Center, Maximum İletişim, Moto-Engiz İletişim Telsim Shop, Rock Call Shop, Telsim Cepshop.

Fotokopi ve Kırtasiye: Elit Kırtasiye, TBS Copy Center, Ustek Fotokopi.

7

Giyim-Kuşam: Cantex Giyim, Carpediem Giyim, Cem&Re Giyim,  Collection, Çizmeciler Kundura Shoes Shop, Ekol Giyim, Florya Giyim, Florya Gelinlik, Grand Galeri Spor Giyim, İmaj Giyim, Junior Papatya Collection, Kompedan İç Giyim, Moda Line, Naturel İç Giyim,  Number One Tekstil, Paşa Collection, Rüya Gelinlik Showroom, Star Gelinlik, Star Giyim, Tempo Giyim, Viole Giyim.

Gözlükçü:
Alper Optik, Erol Optik, Merkez Optik Center, Niğde Optik, Nur Optik, Sena Optik, Yılmaz Optik.

Hediyelik Eşya ve Oyuncak:
Avantaj Market, Elit Oyuncak Hediyelik Eşya, Zeus Silver Shop.

Kafeterya: Akvaryum Cafe, Buket Cafe Restaurant, Cafe Koridor, Flamingo Cafe, Limon Cafe, Limon Coffee in Kafe, Miray Cafe, Raslantı Cafe, Soydan Cafe.

Kaset ve Çiçekçilik:
C.O.V. Müzik Center ve Çiçekçilik, Elit Music, Mert Music Market, Mimoza Çiçekçilik.

Kıraathane, Oyun Salonu ve Eğlence Dünyası: Alem Bar Müzikhol, Cafe Nihavent, Gümüşler Manastır Disco Cafe Bar, Laila Eğlence Dünyası, Moonlight Night Clup, Saklıkent Armada Clup Müzik, Star Okey Salonu, Star Reina Bay Bayan Okey & Canlı Müzik Salonu, Şato Bar, TaLeBe Fun Clup-Cafe.

Lokanta ve Pastane: ArısoylaRestaurant, Boğaziçi Restorant, Cafe Baki Fast Food, Cafe Pizza, Canbazoğlu Pasta Cafe, Kardelen Fast Food & Çocuk Parkı,  Kumrucu Fast Food, Marine Döner, Mutlu Cafe / Cafe & Fast Food, Oskar Pastanesi, Şafaklar Restaurant, The Garden Pasta & Cafe, Uludağ Pide & Kebap Salonu.

Otel: Grand Hotel Niğde, Hotel Osmanbey,Otel Stad,  Star Otel.

Seyahat ve Turizm:
Dijon Travel Agency,  Sobek Travel.

9

Fotoğrafçılık:
Flaş Color, Foto Klas, Foto Ünal Color, İnce Color, Moda Color, Pınar Color, Yağmur Color.

Diğerleri: A Capella Müzik & Sanatevi, Ak-Pa Şarküteri, Ayboz Büfe, Bayan Terzisi Cafri,  Contess Pet Center, Dijital Temas Elektronik, Erdoğanlar Mobilya Showroom, Galleria Home, Global İş Dünyası, Golden İnşaat, Has Niğdeliler Rent A Car (Oto Kiralama), İdeal Grup Elektronik, İnci Dental Labor,  İpek Showroom, İstikbal Centroom, Kendirliler Plaza, Lostra Salonu,  Mega-Bim İnşaat, Mystical Parfümeri, Necip Şarküteri, Polo Home, Safari Av Malzemeleri, Şentürk Halı Galeri, Tolga Pet Shop, Yağmurlar Center, Yataş Home.

Nedim Bakırcı, bu yazı “Dört Mevsim Niğde” dergisinin BAHAR sayısında yayımlandı.

Biz de kısaltarak buraya aldık.

19 Temmuz 2010
http://www.defterk.com/haber_detay.asp?haberID=1300
http://www.turkcelil.com/

*****************************************************************

Yorumlar (1)


Haberci

25 Temmuz 2010 saat 09:40   

Çet var artık MeSeNe (ısrarla EmEsEn diyorlar) denen lanet pencereden.
Yarım yamalak sözcükler ne olduğunu sadece yazanın bildiği?
Kırık dökük tümceler asla anlaşılamayan..
Ama bir furyadır gitmekte,
Türkçem bozuluyormuş,
yozlaşıyormuş,
beyinler dumura uğruyormuş,
kimselerin umurunda bile değil.

“Mail” var artık biribirimize gönderdiğimiz?
“Mail” ne demek deseniz salak bir bakışla bakarlar yüzünüze…
İleti-posta demek zorlarına gider, mail diyerek bir şeyler bildiklerini mi imâ ederler acaba?
Neden bu başkalarına özenti?
İnsanıma ne oldu böyle, neden sadece “kendisi” olamıyor?
Ne oldu güzel insanım sana, kim ya da kimler girdi beynine?
Neden kendi güzel yurdunda başkalarına olan bu özentin?
Neden sen, sadece kendin olamıyorsun?
Neden başka ülkelerin Kültür Emperyalizmine hizmet için böylesine koşturmaktasın?

Yurdumun güzel insanı gençsen senden daha yaşlı olanlara bir sor lütfen.
Bizler 30-40 yıl önce nasıldık?
Misafirperverdik, yardımlaşmayı çok severdik, saf- duru ve tertemizdik.
Ya bugün?
İçim kararıyor bu tam sürat giden yozlaşma karşısında.
Neden alet olmaktasın bizi yok etmek isteyen sömürücülere?
Yoksa olanların farkında değil misin?
Şayet değilsen, lütfen uyan, uyan, uyan artık.

Bizi bölüyorlar, aslında böldüler ayrıştırdılar.
Önce beynimizde ayırdılar bizleri, şimdi kültürümüze, dilimize el attılar.
Yozlaştırıyorlar dilimizi bozarak, bizi ne idüğü belirsiz bir toplum yapıyorlar.
Uyan artık.
Ne olur!

Son Yazılar

Partly cloudy

12°C

Istanbul