macron putine1 1

Macron Rusya’da, Merkel Çin’de!

Geçen haftaki yazımızda ABD Başkanı Trump’ın İran ile nükler anlaşmadan çekilmesi ABD-Avrupa arasında bardağı taşıran son damla olduğunu ve ABD’nin yaptırım sopasının Avrupa’yı birleşmeye yönelttiğini yazmıştım.

Ekonominin ve jeopolitiğin yasalarının, Avrupa’nın motor ülkeleri Almanya ve Fransa’yı Avrasya’ya yöleltiğine tanık oluyoruz.

ABD ile yaşanan İran ve Filistin sorununun Avrupa’yı Avrasya’nın temel ülkeleri Çin ve Rusya ile daha yakın ilişki içine girmelerinin de fırsatını yarattı. Bu ülkeler arasında devlet ve hükümet başkanları düzeyinde görüşme trafiği hızlandı. Son on günde Fransa Cumhurbaşkanı Macron Rusya’yı, Almanya Başbakanı Merkel önce Rusya sonra da Çin’i ziyaret etti.

MACRON RUSYA’DA ONUR KONUĞU!

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Rusya Devlet Başkanı Viladimir Putin’in daveti ile Saint Petersbourg Uluslararası Ekonomi Forumu’na şeref konuğu olarak katıldı. Putin Macron’u Forumun dışında Saint Petersbourg’daki Konstantin Sarayı’ında ağırladı. Macron da Putin’i geçen yıl cumhurbaşkanı seçilmesinden iki hafta sonra Versaille Sarayı’ında ağırlamıştı. Cumhurbaşkanı olarak ilk davet ettiği devlet adamı Putin’di.

Uzun bir görüşme yaptılar. Temel konu ABD’nin İran ile nükleer anlaşmadan çekilmesi ve yaptırımlar konusu oldu. Suriye, Ukrayna ve Kırım da görüşmenin konusuydu. Bütün bunların yanında elbette ekonomik ve ticari ilişkiler de görüşüldü. Macron beraberinde Total, Engie, Air liquide, Schneider Electric gibi enerji şirketlerinin yanında Auchan, Danone... gibi gıda ve tarım ürünleri  üreten firma yöneticileriyle gelmişti.

Bir çok ticari anlaşma imzalandı. Bunların içinde en önemlisi Fransız petrol şirketi Total’ın Rus Enerji şirketi Novatek’in ana hissedanı olduğu Artik LNG 2 projesine yüzde 10’luk bir payla ortak olması. LNG 2 projesinin toplam değeri 25,5 milyar dolar. 2022’den itibaren yılda 20 milyon ton sıvılaştırılmış doğalgaz üretmesi planlanıyor.

İRAN, SURİYE, UKRAYNA...

Macron görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, “Rusya’nın uluslararası sorunları çözmede vazgeçilmez bir yere sahip olduğunun farkındayım”, “Rusya ile ilişkilerimiz stratejik öneme sahiptir” açıklamaları önemli. Fakat aralarında bir çok ayrılık olduğu da bir gerçek.

ABD’nin yaptırım sopasına rağmen İran ile nükleer anlaşmanın korunmasında Rusya ile aynı çizgide olduklarını ifade ediyor  Macron, ama diye devam ediyor: “anlaşmayı tamamlayalım” ne ile tamamlayalım? İran’ın balistik füze üretimi, bölgedeki etkisi... Rusya da Fransa ile ilişkilerin sıcak tutulmasından yana. İran isterse neden olmasın? Tavrında.

Macron, Suriye konusunda Astana sürecinden rahatsız. Cenevre süreçlerinin başarısızlığı, Astana’nın dışında kalmaları Batı’nın rahatsız olduğu bir konu. Bir denge sağlamak için Fransa’nın inisyatifi ile ABD, İngiltere, Fransa, Suudi Arabistan ve Ürdün’den oluşan bir grup kurulmuş. Bu grupla Astana (Rusya, Türkiye, İran) süreci arasında bir koordinasyon oluşturulmasını öneriyor. Yani dışlandıkları sürece bir şekilde dahil olmak isteniyor. Bu konuda Rusya neden olmasın ? Diyor.

Ukrayna ile ilgili aralarındaki çelişmeler devam ediyor. Her iki tarafta Minsk Anlaşması’nın yeniden canlandırılması ve Normandiya formatı çerçevelerinde yeniden görüşmelerin başlamasını öneriyor. Almanya, Fransa, Ukrayna ve Rusya’dan oluşan grup Normandiya dörtlüsü olarak biliniyor.

AVRUPA’NIN AVRASYA’YA YÖNELİMİ HIZLANDI...

Aslında Avrupa’nın Asya’ya yönelimi demek daha doğru olud. İkisinin bileşimi Avrasya’yı oluşturmaktadır. Son dönemde var olan bu süreç giderek daha da hızlandı. Macron’un ABD’ye karşı tavrında yalpalamalar olmakla birlikte bu son ziyaret Rusya ile olan yakınlığının gelişmesinde önemli bir rol oynayacak. Çin ile ilişkileri de olumlu yönde gelişiyor.

Sadece Fransa mı? Almanya, Çin ve Rusya ilişkilerinde daha kararlı görünüyor. Almanya Başbakanı Merkel Macron’dan bir hafta önce Putin ile Soçi’de görüştü ve ardından Macron’nun Putin ile görüştüğü tarihlerde Merkel Çin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşüyordu.

ABD’nin İran’a yaptırım macerasının Avrupa dahil anti Amerikan cepheyi güçlendireceği görülüyor.

Ali Rıza TAŞDELEN – 28 Mayıs 2018 - Aydınlık Paris

Yazarlar

Partly cloudy

23°C

Istanbul