ali riza tasdelen

Fransa İran ile diyalog arayışında!

Geçen hafta, Atlantik cephesinde yaşanan çatlağa dikkat çekmiştik.

Avrupa’nın motor ülkeleri Başta Almanya ve Fransa olmak üzere -ki bunlara son dönemde İngiltere’yi de ekleyebiliriz- ABD ile bir çok konuda  ayrı düşmüş ve hatta kafa tutmaya başlamışlardı. Geçen hafta aralarındaki çelişmeyi derinleştirecek yeni bir konuya daha tanık olduk. ABD Başkanı Trump, Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıma ve büyükelçiliğini Küdüs’e taşıma açıklaması Filistin ile İsrail arasına bir bomba gibi düşmüştür. Aslında bu bomba bölgemizi kaosa sürükleyecek bir tahrip gücüne sahip.

ABD Kongresi’nin  büyükelçiliğini Kudüs'e taşıma kararını 1995'te aldığını ancak bugüne kadar hiçbir başkanın bu adımı atamadığını da hatırlatalım.

DÜNYA ABD’YE KARŞI...

Donald Trump’ın bu açıklamasına karşı, başta Avrupa ve Arap ülkeleri olmak üzere tüm dünyadan tepki geldi.

Amanya Başbakanı Angela Merkel, İngiltere Başbakanı Theresa May ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Trump’a anında cevap verdiler: “desteklemiyoruz”, “Bölgede krizi körükleyecektir”, “Konu BM nezninde  İsrail ve Filistinliler arasında diyalogla ele alınmalıdır” şeklinde açıklamalar yaptılar.

AB ülkelerinin çözüm önerileri ise ortak: “İsrail ve Filistin olarak iki devletli, barış ve güvenlik içinde yaşayan ve iki devletin de başkentinin Kudüs olduğu bir çözüm”.

ARAP DÜNYASINI BİRLEŞTİRİR...

Trump’ın bu provokasyonu, Arap ülkelerini ABD ve İsrail’e karşı aynı cepheye iter. Daha dün Suudi Arabistan-İsrail yakınlaşmasını konuşurken, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz Trump'ı arıyarak “ABD'nin Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıma girişiminin, bölgede gerginliği tırmandıracağı” uyarısında bulunmuş.

Başta Türkiye olmak üzere müslüman dünyasından tepki yağdı. Arap ülkelerinden yapılan açıklamalarda, bölge istikrarının bozulacağı konusunda endişelerini dile getirdiler. Batı Asya’da yenilen ABD bölgede bir kaos çıkarmak istemektedir. Elbette bölge ülkelerinin de buna karşı bir cevabı olacaktır.

FRANSA İRAN İLE DİYALOG ARAYIŞINDA!

Bölgede bu gelişmeler olurken Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Katar ziyaretini gerçekleştiriyordu. Macron Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ile görüştü. Fransa’nın Katar ile önemli ticari ilişkileri var. Bu görüşmede 12 milyarlık bir sözleşme daha imzaladılar: Katar Fransa’dan 12 adet Rafale savaş uçağı, 50 adet Airbus tipi uçak, 490 adet zırhlı araç alacak ve Doha’da bir metro yapımı başlayacak.

Lübnan Başbakanı Hariri’nin Suudi Arabistan’da rehin alınmasıyla tepkileri üzerine çeken Arabistan’ın imdadına Macron yetişmiş, bir ara çözüm bulunarak Hariri Paris üzerinden ülkesine dönmüştü. Bu sırada hem Macron hem de Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian Suudilere yaranmak için İran’a karşı sert ve saldırgan açıklamalarda bulunmuştu. İran da Macron’a aklını başına al  biz birbirimize muhtacız şeklinde bir cevap vermişti.

Fransa, Suudilerin İran ile iyi ilişkiler içinde oldukları için Katar’a ambargo uygulandığını bilmez mi? Bilir. İki ülke de önemli müşterileri ve bu ülkelerle ilişkilerini dengede tutma politikası izliyor.

Bu ziyaretin diğer amacı da Katar aracılığıyla İran ile yeniden arayı düzeltmek.

Ali Rıza TAŞDELEN – 12 Aralık 2017 – Aydınlık Paris

Yazarlar

Mostly cloudy

16°C

Istanbul